|
پارتیشن های سیستم عامل لینوکس
هنگامی که کاربر، لینوکس را روی دستگاه خود نصب می کند تعداد زیادی فایل ودایرکتوری روی دستگاه نصب می شود که دارای روال ومکانیزخاصی می باشد .
اکثرنسخه های لینوکس، وقتی که نصب می شوند همگی یک ساختارواستاندارد مشخص را دنبال می کنند.
وحال ساختار یا درخت واره لینوکس از چه اجزایی تشکیل شده است :
الف - / :
بالاترین شاخه این درخت "/" می باشد و برای قرار گرفتن دراین شاخه ودیدن محتویات آن عملیات زیر انجام می شود:
[root@localhost / ]$ cd /
[root@localhost /]$ ls -ltotal 209
drwxr-xr-x 2 root root 4096 Apr 28 16:58 bin
drwxr-xr-x 4 root root 1024 May 12 10:52 boot
drwxr-xr-x 22 root root 118784 May 17 12:36 dev
drwxr-xr-x 95 root root 8192 May 19 04:02 etc
drwxr-xr-x 21 root root 4096 May 17 12:34 home
drwxr-xr-x 2 root root 4096 Oct 7 2003 initrd
drwxr-xr-x 10 root root 4096 May 18 04:03 lib
drwx------ 2 root root 16384 Apr 27 14:40 lost+found
drwxr-xr-x 2 root root 4096 Sep 8 2003 misc
drwxr-xr-x 5 root root 4096 May 17 09:06 mnt
drwxr-xr-x 14 root root 4096 May 17 08:01 opt
dr-xr-xr-x 111 root root 0 May 17 17:05 proc
drwxr-xr-x 2 root root 4096 Apr 28 15:23 Program
drwxr-x--- 20 root root 4096 May 19 09:09 root
drwxr-xr-x 2 root root 8192 Apr 28 17:00 sbin
drwxr-xr-x 3 root root 4096 Apr 27 12:15 tftpboot
drwxrwxrwt 24 root root 8192 May 19 04:02 tmp
drwxr-xr-x 16 root root 4096 Apr 27 12:19 usr
drwxr-xr-x 29 root root 4096 May 2 14:53 var
با توجه به قسمت بالا در حال حاضرکاربردربالاترین سطح موجود قرار دارد .
شاخه "/" زیرشاخه های مختلفی را داراست که به شرح آنها پرداخته می شود.
ب - Bin :
این زیر شاخه شامل اکثرفرمانها و دستورات عام لینوکس میباشد و توصیه می شود که کاربر دستورات ایجاد شده خود را در این دایرکتوری قرار ندهد . برای قرار گرفتن در این شاخه و دیدن محتویات آن به صورت زیرعمل می شود:
[root@localhost /]$ cd /bin[root@localhost bin]$ ls -l total 5748
-rwxr-xr-x 1 root root 4424 Sep 11 2003 arch
-rwxr-xr-x 1 root root 98268 Aug 7 2003 ash
-rwxr-xr-x 1 root root 497896 Aug 7 2003 ash.static
-rwxr-xr-x 1 root root 12824 Jul 16 2003 aumix-minimal
lrwxrwxrwx 1 root root 4 Apr 27 10:20 awk -> gawk
-rwxr-xr-x 1 root root 13324 Oct 12 2003 basename
-rwxr-xr-x 1 root root 605504 Oct 28 2003 bash
lrwxrwxrwx 1 root root 4 Apr 27 10:20 bash2 -> bash
lrwxrwxrwx 1 root root 3 Apr 27 10:21 bsh -> ash
-rwxr-xr-x 1 root root 17040 Oct 12 2003 cat
-rwxr-xr-x 1 root root 20500 Oct 12 2003 chgrp
-rwxr-xr-x 1 root root 20376 Oct 12 2003 chmod
-rwxr-xr-x 1 root root 22360 Oct 12 2003 chown
-rwxr-xr-x 1 root root 50732 Oct 12 2003 cp
-rwxr-xr-x 1 root root 55244 Sep 23 2003 cpio
lrwxrwxrwx root root 4 Apr 27 10:23 csh -> tcsh
-rwxr-xr-x 1 root root 22920 Oct 12 2003 cut
-rwxr-xr-x 1 root root 39816 Oct 12 2003 date
-rwxr-xr-x 1 root root 29352 Oct 12 2003 dd
-rwxr-xr-x 1 root root 32980 Oct 12 2003 df
-rwxr-xr-x 1 root root 6076 Sep 11 2003 dmesg
more
ج -boot
تمام نرم افزارهای مربوط به بالا آمدن سیستم در این شاخه قرار دارد به عبارتی تمام فایل هایی که باعث بالا آمدن سیستم میشوند در اینجا قرار دارند وبعد ازاین که سیستم بالا آمد به این دایرکتوری کمترمراجعه میشود .
lost+found د-
اگردر یک سیستم عملیاتی که تعداد زیادی ازکاربران مختلف درحال کاربا سیستم می باشند ، مشکلاتی (ازقبیل قطعی برق) ایجاد شود که منجر به خاموش شدن سیستم گردد چه باید کرد؟ هنگامی که لینوکس بالا می آید، سیستم عامل متوجه می شود که بد خاموش گردیده در این حالت تمام شاخه ها را جستجو می کند که آیا در فایلی مشکلی به وجود آمده واگر مشکلی بود سعی
دراصلاح آن بر می آید و اگر نتوانست آن فایل را درشاخه lost+found قرار میدهد تا کاربر خودش این مشکل را بر طرف نماید.البته معمولا یک عدد در زیر قرار میگیرد.
این عدد چیست؟
اگر روی هر دایرکتوری دستور زیر را اجرا کنید یک سری اطلاعات به کاربرداده می شود. ستون سمت چپ حاوی اعدادی است که سیستم به هر کدام از فایلها یا نرم افزارها نسبت میدهد که اگر هنگام روشن نمودن دوباره سیستم این اعداد در شاخه lost+found دیده شوند نشانگر این نکته است که فایل متناظر آن عدد دچار مشکل شود.
ls -il یا ls -li
[root@linuxserver /]$ ls -il
total 209
2 drwxr-xr-x 3 root root 4096 Jul 10 04:58 backup
811201 drwxr-xr-x 2 root root 4096 Jul 11 13:07 bin
2 drwxr-xr-x 4 root root 1024 Jul 11 08:36 boot
97345 drwxr-xr-x 22 root root 118784 Jul 24 11:40 dev
243361 drwxr-xr-x 96 root root 8192 Jul 25 04:04 etc
2 drwxr-xr-x 26 root root 4096 Jul 24 10:49 home
940993 drwxr-xr-x 2 root root 4096 Oct 7 2003 initrd
730081 drwxr-xr-x 10 root root 4096 Jul 11 13:02 lib
11 drwxr-xr-x 2 root root 16384 Jul 10 04:58 lost+found
714036 drwxr-xr-x 2 root root 4096 Sep 8 2003 misc
973441 drwxr-xr-x 4 root root 4096 Jul 10 10:00 mnt
989665 drwxr-xr-x 4 root root 4096 Jul 20 12:35 opt
1 dr-xr-xr-x 66 root root 0 Jul 24 07:39 proc
308257 drwxr-x--- 21 root root 4096 Jul 24 14:23 root
1005889 drwxr-xr-x 2 root root 8192 Jul 11 13:07 sbin
781593 drwxr-xr-x 3 root root 4096 Jul 10 09:52 tftpboot
2 drwxr-xr-t 24 root root 4096 Jul 25 04:22 tmp
2 drwxr-xr-x 3 root root 4096 Jul 10 09:55 user
340705 drwxr-xr-x 15 root root 4096 Jul 10 09:06 usr
2 drwxr-xr-x 30 root root 4096 Jul 10 13:18 var
حجم این دایرکتوری در حالت خالی زیاد است چون اگر فایلی گم شود در این شاخه قرار میگیرد ودر حالتی که فضا برای ذخیره فایل وجود نداشته باشد آن را دور می اندازد.
هر پارتیشن برای خود جداگانه یک lost+found میسازد یعنی به تعداد پارتیشن ها در سیستم دایرکتوری lost+found موجود می باشد.
ه -etc
اجزای این شاخه معمولا برای راهبر لینوکس مورد استفاده قرار می گیرد .فایل های پیکربندی ، فایل های سیستمی و....در این شاخه قرار میگیرند . به همین دلیل است که اکثر پسوند فایل های موجود در این شاخه conf میباشد.
برای قرار گرفتن در این شاخه و دیدن محتویات آن به صورت زیرعمل می شود:
cd /etc
ls -l|more
[root@linuxserver etc]$ ls -l|more
total 3564
-rw-r--r-- 1 root root 15228 Oct 17 2003 a2ps.cfg
-rw-r--r-- 1 root root 2562 Oct 17 2003 a2ps-site.cfg
drwxr-xr-x 4 root root 4096 Jul 10 09:08 acpi
-rw-r--r-- 1 root root 46 Jul 24 11:38 adjtime
drwxr-xr-x 2 root root 4096 Jul 10 09:08 aep
-rw-r--r-- 1 root root 688 Feb 4 2003 aep.conf
-rw-r--r-- 1 root root 703 Feb 4 2003 aeplog.conf
drwxr-xr-x 4 root root 4096 Jul 10 09:09 alchemist
-rw-r--r-- 1 root root 1343 Oct 28 2003 aliases
-rw-r----- 1 root smmsp 12288 Jul 24 11:40 aliases.db
drwxr-xr-x 2 root root 4096 Jul 11 08:36 alternatives
drwxr-xr-x 3 amanda disk 4096 Jul 10 09:41 amanda
-rw-r--r-- 1 amanda disk 0 Jul 23 2003 amandates
-rw------- 1 root root 688 Aug 5 2003 amd.conf
-rw-r----- 1 root root 105 Aug 5 2003 amd.net
-rw-r--r-- 1 root root 317 Jul 10 2003 anacrontab
drwxr-xr-x 3 root root 4096 Jul 11 11:19 atalk
-rw------- 1 root root 1 Sep 12 2003 at.deny
-rw-r--r-- 1 root root 212 Sep 8 2003 auto.master
-rw-r--r-- 1 root root 575 Sep 8 2003 auto.misc
-rw-r--r-- 1 root root 1497 Aug 29 2002 bashrc
--More--
همانطور که مشاهده می شود محتویات این شاخه بیشترفایل هایست که برای نگهداری سیستم مورد استفاده قرار میگیرد . پس کاربر نباید انتظار نداشته باشد دستورات عمومی مانند date در این شاخه وجود داشته باشد .
اگر شاخه etc به هر نحوی مخدوش شود عملا سیستم دیگر عملیاتی نخواهد بود .
و -tmp
این دایرکتوری همانطور که از نامش پیداست برای ذخیره اطلاعات به صورت موقت به کار میرود . به عنوان مثال یک برنامه کاربردی عظیم پایگاه داده که در حدود یک میلیون داده را پردازش میکند نیاز به یک حافظه بزرگ برای انجام عملیات های خود دارد ودر اینجا لزوم استفاده ازtmp مشخص میگردد .
در مورد نگهداری یک فایل در این شاخه هیچ تضمینی وجود ندارد زیرا محتوای این شاخه باید در بازده های زمانی مشخص که قابل تنظیم است حذف شود تا عملکرد سیستم پایین نیاید .
ز -lib
اکثریت نرم افزارهای کتابخانه ای در این دایرکتوری قرار دارند . در مورد فایل های موجود در این شاخه یک قانون مندی خاصی وجود دارد اکثر این فایلها دارای پسوند های مشخصی میباشند مثل liband.so.1 که به آنها در اصطلاح لینوکسی shared object(so) میگویند (در ویندوز این گونه فایلها راباعنوان dll به کار میبرند)
هر نرم افزاری که در سیستم اجرا میشود همراه خود چندین so را هم اجرا میکند . برای مثال یک برنامه C را در نظر بگیرید ، در این برنامه یک تابع کتابخانه ای مانند sin استفاده شده است وقتی برنامه اجرا می شود وبه تابع sin میرسد روتین sin را از کتابخانه math داخل برنامه می آورد وآن را اجرا میکند.
ح - home
یکی دیگر از پارتیشن های مهم سیستم home می باشد که محل استقرار user id های تعریف شده برای سیستم است. به عبارتی برای هرکس که یک user id ساخته میشود به صورت پیش فرض داخل این دایرکتوری قرار میگیرد
اگرکاربر روی شاخه home قرار گیرد و می تواند کاربران موجود در سیستم را ببینید.(اصطلاحا می گویند که منزل یا خانه کاربران تعریف شده اینجاست)
برای قرار گرفتن در این شاخه و دیدن محتویات آن به صورت زیرعمل می شود:
cd /home
ls -l
اگر کاربر مسئول لینوکس باشد باید مراتبا از این دایرکتوری backup بگیرید ، زیرا همه اطلاعات کاربران اعم از برنامه های نوشته شده یا فایل های تولید شده در این دایرکتوری ذخیره می شود.از نظر مدیریت یک سیستم multiuser کاربر باید مجوز دسترسی را برای دایرکتوری های موجود در شاخه home طوری تنظیم کند که هیچ کاربردیگری نتواند وارد دایرکتوری کاربر دیگر شود وبه اطلاعات آن دسترسی پیدا کند.
ط - sbin
در این دایرکتوری عموما دستوراتی وجود دارند که برای کنترل سیستم وضعیت سیستم می باشد واکثرا فقط توسط مدیر سایت مورد استفاده قرار میگیرد وبرای عموم کاربران کاربرد ندارد
ی -dev
هر device در لینوکس زیر این دایرکتوری یک یا چند اسم فایل متناظر دارد. دستگاه ها در کل به دونوع تقسیم می شوند یا اطلاعات را به صورت بلاکی انتقال می دهند مثل فلاپی ویا به صورت کارکتری مانند صفحه کلید. محتویات dev را با دستور ls -l می توان مشاهده کرد اولین بخش از ستون مجوز دسترسی حروف b (به معنی دستگاه بلاکی ) ویا c (به معنی کاراکتری) را نمایش می دهد.
ک - Proc
حجم دایرکتوری prog صفر است . زیرا این دایرکتوری به صورت logical می باشد و وجود خارجی ندارد یعنی فقط وقتی سیستم بالا می آید با توجه به توانایی های آن سیستم این شاخه را به وجود می آورد و وقتی سیستم down می شود proc از بین می رود. دراین دایرکتوری فایل های زیادی وجود دارد که اسامی بیشتر آنها یک عدد است واندازه اکثریت برابر صفر است وبه توصیف سخت افزار ونرم افزارهایی که در سیستم مستقر شده اند میپردازند.
البته در محتویات این دایرکتوری یک فایل بسیار حجیم به نام kcore وجود دارد که دقیقا به حافظه ماشین اشاره دارد .
ل -Var
اندازه این دایرکتوری متغیر است ودر حال بزرگ شدن می باشد زیرا محتویات آن فایل هایی است که مرتبا ایجاد میشوند از جمله فایلهای log سیستم است.
اگرکاربرمسئول یک سیستم عملیاتی باشد که تعداد کاربران زیادی دارد باید در بازده های زمانی نزدیک ومشخص محتویات این دایرکتوری را مرتب کنید زیرا اطلاعات مهمی از قبیل زمان ورود و خروج سیستم ها در این دایرکتوری می باشد که از لحاظ نگهداری دارای اهمیت زیادی در سیستمهای بزرگ عملیاتی می باشند .
برگرفته از www.farsilinux.org
|